Trong kinh doanh và marketing hiện đại, việc “làm theo cảm tính” ngày càng trở nên rủi ro. Thay vào đó, doanh nghiệp muốn tăng trưởng bền vững cần dựa trên dữ liệu và thấu hiểu khách hàng. Nghiên cứu thị trường là gì chính là câu hỏi nền tảng mà bất kỳ cá nhân, doanh nghiệp hay marketer nào cũng cần trả lời trước khi tung ra sản phẩm, triển khai chiến dịch marketing hay mở rộng thị trường.
1. Nghiên cứu thị trường là gì?
Nghiên cứu thị trường là gì?
Nghiên cứu thị trường (Market Research) là quá trình thu thập – phân tích – diễn giải dữ liệu liên quan đến thị trường, khách hàng, đối thủ cạnh tranh và môi trường kinh doanh nhằm hỗ trợ doanh nghiệp đưa ra quyết định chính xác.
Nói cách đơn giản, nghiên cứu thị trường giúp bạn trả lời các câu hỏi:
-
Khách hàng là ai?
-
Họ cần gì, mong muốn điều gì?
-
Họ đang gặp vấn đề gì?
-
Thị trường có tiềm năng hay không?
-
Đối thủ đang làm gì?
Ví dụ:
Trước khi ra mắt một dòng mỹ phẩm mới, doanh nghiệp cần nghiên cứu:
-
Khách hàng mục tiêu là nam hay nữ?
-
Độ tuổi bao nhiêu?
-
Họ quan tâm đến giá, thành phần hay thương hiệu?
-
Họ thường mua mỹ phẩm ở đâu?
Tất cả những thông tin này đều đến từ nghiên cứu thị trường.
2. Vì sao nghiên cứu thị trường đóng vai trò quan trọng?
Nhiều doanh nghiệp thất bại không phải vì sản phẩm kém, mà vì không hiểu thị trường. Dưới đây là những lý do nghiên cứu thị trường là bước không thể thiếu.
2.1 Giảm rủi ro kinh doanh
Thay vì “đoán”, nghiên cứu thị trường giúp doanh nghiệp:
-
Kiểm chứng ý tưởng trước khi đầu tư
-
Tránh tung sản phẩm không có nhu cầu
-
Hạn chế lãng phí ngân sách marketing
2.2 Hiểu rõ khách hàng mục tiêu
Nghiên cứu thị trường giúp bạn:
-
Xác định đúng chân dung khách hàng
-
Hiểu hành vi mua sắm
-
Nắm bắt insight (động cơ sâu xa)
2.3 Tối ưu chiến lược marketing
Khi hiểu thị trường:
-
Thông điệp truyền thông trở nên đúng và trúng
-
Chọn đúng kênh marketing
-
Tối ưu chi phí quảng cáo
2.4 Lợi thế cạnh tranh bền vững
Doanh nghiệp hiểu thị trường tốt hơn đối thủ sẽ:
-
Đi trước xu hướng
-
Định vị thương hiệu rõ ràng
-
Ra quyết định nhanh và chính xác hơn
3. Các loại nghiên cứu thị trường phổ biến hiện nay
Để hiểu rõ hơn nghiên cứu thị trường là gì, bạn cần nắm được các hình thức nghiên cứu thường dùng.
3.1 Nghiên cứu thị trường sơ cấp (Primary Research)
Là dữ liệu do doanh nghiệp tự thu thập.
Hình thức phổ biến:
-
Khảo sát (Survey)
-
Phỏng vấn sâu (In-depth Interview)
-
Thảo luận nhóm (Focus Group)
-
Quan sát hành vi khách hàng
Ưu điểm: dữ liệu mới, sát thực tế
Nhược điểm: tốn thời gian, chi phí
3.2 Nghiên cứu thị trường thứ cấp (Secondary Research)
Sử dụng dữ liệu có sẵn từ:
-
Báo cáo ngành
-
Thống kê nhà nước
-
Báo chí, internet
-
Báo cáo nghiên cứu trước đó
Ưu điểm: tiết kiệm chi phí
Nhược điểm: dữ liệu có thể không hoàn toàn phù hợp
4. Quy trình 6 bước nghiên cứu thị trường hiệu quả
Đây là phần quan trọng nhất giúp bạn ứng dụng thực tế.
Bước 1: Xác định mục tiêu nghiên cứu
Trước tiên, bạn cần trả lời:
-
Nghiên cứu để làm gì?
-
Muốn giải quyết vấn đề nào?
Ví dụ:
-
Đánh giá nhu cầu thị trường
-
Kiểm tra ý tưởng sản phẩm mới
-
Đo lường mức độ hài lòng khách hàng
Lưu ý: Mục tiêu càng rõ, nghiên cứu càng hiệu quả.
Bước 2: Xác định đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Ở bước này, bạn cần làm rõ:
-
Khách hàng mục tiêu là ai?
-
Độ tuổi, giới tính, khu vực?
-
Phạm vi thị trường: địa phương, quốc gia hay quốc tế?
Ví dụ:
-
Khách hàng nữ 22–35 tuổi, sống tại TP.HCM
-
Quan tâm đến mỹ phẩm thiên nhiên
Bước 3: Lựa chọn phương pháp nghiên cứu phù hợp
Tùy mục tiêu, bạn có thể chọn:
-
Định tính (phỏng vấn sâu, focus group)
-
Định lượng (khảo sát, thống kê số liệu)
Ví dụ:
-
Muốn hiểu cảm xúc → định tính
-
Muốn đo lường tỷ lệ → định lượng
Bước 4: Thu thập dữ liệu thị trường
Đây là giai đoạn “đi thực tế”.
Các công cụ thường dùng:
-
Google Forms
-
SurveyMonkey
-
Phỏng vấn trực tiếp
-
Quan sát hành vi mua hàng
Dữ liệu càng chính xác, kết quả càng đáng tin.
Bước 5: Phân tích và xử lý dữ liệu
Sau khi có dữ liệu, bạn cần:
-
Làm sạch dữ liệu
-
Phân loại thông tin
-
Tìm ra xu hướng, insight
Ví dụ:
-
70% khách hàng quan tâm đến giá
-
60% quyết định mua vì review
Bước 6: Báo cáo kết quả và ra quyết định
Cuối cùng:
-
Tổng hợp kết quả nghiên cứu
-
Đưa ra kết luận
-
Đề xuất chiến lược phù hợp
Ví dụ:
-
Điều chỉnh giá sản phẩm
-
Thay đổi thông điệp marketing
-
Cải tiến tính năng
5. Những sai lầm phổ biến khi nghiên cứu thị trường
Dù hiểu nghiên cứu thị trường là gì, nhiều doanh nghiệp vẫn mắc lỗi.
5.1 Mục tiêu nghiên cứu mơ hồ
→ Dẫn đến dữ liệu không sử dụng được
5.2 Mẫu khảo sát không đại diện
→ Kết quả sai lệch
5.3 Chỉ dựa vào cảm tính
→ Bỏ qua dữ liệu thực tế
5.4 Không cập nhật thị trường
→ Dữ liệu lỗi thời, quyết định sai
6. Ví dụ thực tế về nghiên cứu thị trường thành công
Case: Netflix
Netflix liên tục nghiên cứu:
-
Thói quen xem phim
-
Thời gian xem
-
Thể loại yêu thích
Từ đó:
-
Cá nhân hóa nội dung
-
Đề xuất phim chính xác
-
Giữ chân người dùng lâu dài
Đây là minh chứng rõ ràng cho giá trị của nghiên cứu thị trường.
7. Khi nào doanh nghiệp cần nghiên cứu thị trường?
Bạn nên nghiên cứu thị trường khi:
-
Ra mắt sản phẩm/dịch vụ mới
-
Mở rộng thị trường
-
Doanh số sụt giảm
-
Thay đổi chiến lược marketing
-
Đối thủ xuất hiện mạnh mẽ
8. Doanh nghiệp nhỏ có nên nghiên cứu thị trường không?
Câu trả lời là CÓ.
Doanh nghiệp nhỏ có thể:
-
Khảo sát online miễn phí
-
Phỏng vấn khách hàng cũ
-
Phân tích phản hồi trên mạng xã hội
Nghiên cứu thị trường không nhất thiết phải tốn kém, quan trọng là làm đúng cách.
Kết luận
Qua bài viết này, bạn đã hiểu rõ:
-
Nghiên cứu thị trường là gì
-
Vai trò quan trọng của nghiên cứu thị trường
-
Quy trình 6 bước nghiên cứu thị trường hiệu quả
-
Cách tránh sai lầm thường gặp
Trong môi trường cạnh tranh khốc liệt, doanh nghiệp nào hiểu thị trường tốt hơn sẽ chiến thắng. Đừng ra quyết định bằng cảm tính – hãy để dữ liệu dẫn đường.
Nội dung được viết bởi Học viện MIB (mib.vn) và Minh Đức Ads